Her gün milyonlarca insanın kullandığı asansörler denetim
karmaşası nedeniyle tehlike saçıyor. Asansör ve yürüyen merdiven sektöründe
yönetmeliklerin birbirleriyle çelişmesi ve kavram kargaşası yaratması, denetim
mekanizmalarının da sağlıklı işlememesi sonucu yılda 1000'e yakın ölümlü kaza
meydana geliyor. Sektörde 1000 euro veren herkes hem asansör
üretme hem de denetleme yetki belgesi alabiliyor. Mevcut 160 bin asansörün
Sanayi Bakanlığı koordinasyonunda denetlenen 13 bin 305'inin
sadece yüzde 30,7'si güvenli. 750 milyon dolarlık sektördeki asansör
firmalarının sayısı Avrupa Birliği ülkelerindeki firma
toplamından fazla.
Her şehirde farklı uygulamanın olduğu sektörde, denetim şartlarını yerine
getirip getirmediğine bakılmaksızın isteyen her firmaya yetki belgesi veriliyor.
Asansör Sanayici ve İşadamları Derneği (TASİAD) Yönetim Kurulu Başkanı
Abdurrahman Aksöz, sektördeki 3 bin firmanın 800'üne, "tam
yetkili firma" belgesi verildiğini ve ürünlerine CE işareti
yapıştırma hakkı kazandığını söyledi. Bu rakamın Avrupa Birliği ülkelerindeki
firmaların toplamından bile fazla olduğuna işaret eden Aksöz, "Bu firmalar hem
ürün üretmeye hem denetlemeye hem de ürününe CE işareti yapıştırma yetkisine
sahip" diye konuştu.
Yaklaşık 750 milyon dolarlık büyüklüğe sahip Türkiye asansör sektörünün yüzde
25'ine 5 yabancı firma hakim. Schindler Türkeli, ThyssenKrupp, Buga Otis,
Mitsubishi ve Kone pazarın en büyük oyuncularıyken, sektörün kalan bölümü
binlerce küçük işletmeden oluşuyor.
Toplam 160-170 bin adet asansör ve yürüyen merdiven bulunan Türkiye'de
ortalama her yıl 7-15 bin arasında asansör ile 400 yürüyen merdiven kurulumu
gerçekleştiriliyor. Son yıllarda konut ve alışveriş merkezi yatırımlarındaki
artış, sektörün büyümesine önemli bir ivme kazandırdı. Ancak mevcut asansörlerin
çok az bir kısmı denetimden geçiyor. Verilere göre, 2007 yılında 160 bin
asansörün sadece 13 bin 305'i yani yüzde 8'i Sanayi Bakanlığı denetimden
geçerken, denetlenen bu asansörlerin de sadece yüzde 30,7'si kullanılabilir
durumda, yüzde 14'ü eksiklikleri giderildikten sonra kullanılabilirken, yüzde
54,5'i ise kesinlikle kullanılamaz durumda. Bir başka veriye göre ise, yılda en
az bin ölümlü kaza meydana geliyor.
CE belgesi bile
güvenliğin garantisi değil
Aksöz "Yetkili firmalar hem ürün üretmeye hem denetlemeye hem de ürününe CE
işareti yapıştırma yetkisine sahip. Önceden 15 bin euro olan bu belge, şimdi
1000 euroya kadar düştü. Bu da belgelerin gerekli denetim yapılmadan verildiğini
gösteriyor" diye konuştu.