Boğaziçi Köprüsü’nün ışıklarla donatılması, dev sahnelerdeki ışık ve ses sistemlerinin tavana asılması, gökdelenlerin camlarının temizlenmesi... İşte tüm bu işler yükseklik tutkusu ve heyecanını yaşam tarzına çeviren bir grup dağcı tarafından yapılıyor. Tırmanma tecrübelerini profesyonel işlerde kullanabilmek için “Yüksek İşler” şirketini kuran ekip, Nisan 2007’de de “Boğaziçi Köprüsü Dekoratif Aydınlatma Projesi”nde yer aldı. Yüksek İşler’in dört ana faaliyet alanı var; iple erişim çözümleri, rigging (Ses, ışık, görüntü sistemleri ve dekoratif malzemelerin sahne çatısına asılması), sıra dışı prodüksiyon çözümleri (Uçuş efektleri, dublörlük, prodüksiyon destek hizmetleri) ve bungee jumping. Ekibin kurucu ortağı Güneş Ergüden ve bungee jumping sorumlusu Akhan Atalay, yüksekte rahat ve mutlu olduklarını söylüyor. Kurumsallaşmak istemiyorlar, kasklarında “Yüksek İşler” yazması onlar için yeterli. Yaptıkları işin riskinin farkındalar, sihirbaz olmadıklarını biliyorlar, o yüzden her işte ilk şartları güvenlik.

- “Yüksek İşler”in hikâyesi nedir?

Güneş: Yüksek İşler’i ortağım Bora Gündüz ile 2004’te kurdum. Ben ekonomi, o da elektronik okuyordu. Dağcılığa çok fazla zaman ayırıyorduk. Öyle ki okuduğumuz bölümlere karşı motivasyonumuz iyice azaldığı için üniversiteyi zor bitirdik. Sonra da uzun tırmanış zamanlarını nasıl yaratırız, bu işi şehirde yapıp, hem para kazanıp, hem de arzularımızı nasıl tatmin edebiliriz, diye düşünmeye başladık. İlk olarak işe, çatılara ses sistemlerini emniyetli şekilde asmakla başladık. Zamanla iyi işler yapıp büyüdük ve Boğaziçi Köprüsü serüvenine kadar giden yolda iyi bir noktaya geldik.

Adrenalin bağımlısı değiliz

- “Yüksek İşler”de şu an kaç kişi çalışıyor?

Akhan: Toplam 15 kişiyiz, ama altı kişi idari işler, pazarlama, teknik analiz ve yönetim ile birebir uğraşıyor. İşlere göre, zaman zaman teknik destek alıp kadroyu geçici olarak genişletiyoruz.

- Tutkunuz işiniz olmuş. Meslek olarak tırmanmaya başladığınızda bir şeyler değişti mi?

Güneş: Tutkumuz yükseklik ya da adrenalin bağımlılığı değil, bizim asıl tutkumuz tırmanıştan aldığımız keyif ve bunun getirdiği hayat tarzı. Yüksekte rahat ve mutluyuz.

- Yani yükseklik biraz da sembolik. Düşünsenize, siz yukarıdasınız, yüzlerce metre aşağıda şehir akıp gidiyor, orada acayip işler yapıyorsunuz. Bu nasıl bir duygu?

Akhan: Bazen yüksekte çalışırken birbirimize bakıp “Lan burada ne yapıyoruz?” diye gülüyoruz. Manzaraya daldığımız da oluyor. Gökdelenin tepesinde işimizi yaparken bu hafta hangi dağa tırmanacağımızı düşünüyoruz. Aslında tüm bunlar İstanbul’dan kaçmak için. Bu iş sayesinde zamanımızı kontrol edebiliyoruz. Patronumuz yok, işi biz kurguluyoruz ve seyahat özgürlüğümüz var.

- Riskli bir iş. Karşılığını alabiliyor musunuz?

Güneş: Yurtdışıyla karşılaştırdığımızda aldığımız para komik. Zaten Türkiye’de yüksekte yapılan işler hiçbir zaman projelere başından dahil olmuyor. Önceden düşünülmüyor, sonra birden dağcılar aranmaya başlanıyor ve iş bize düşüyor. “Hemen gelin bunu asın ya da çıkarın” diyorlar. Bu kolay bir iş değil, ön çalışma istiyor, riskler yüksek. Zaten bu işlere pek akıl ermediği için maliyetler müşteriyi korkutuyor.

- Yüksek İşler’e “mümkün olmayan işler” geldi mi?

Akhan: Yaptığımız işin zorluğu yapının büyüklüğü ve yüksekliği ile orantılı değil. Yani Boğaziçi Köprüsü en büyüğü, ama en rahatıydı.

Güneş: Biz sihirbaz değiliz. İşleri yaratıcılığımız ve güvenle tartıp, teknik olarak karar veriyoruz. Mesela müşteri dev bir çadıra tonlarca ağırlıkta sistemler kurmak istiyor, çadır o kadar yükü taşımayabilir, ama biz yalnızca “asıcı” olarak bilindiğimiz için çadır bu yükü kaldırmaz, dediğimizde dinlenmiyoruz. Halbuki aramızda inşaat mühendisleri var. Yani koşullar sağlanmıyorsa ve biz tehlikeyi seziyorsak işten vazgeçiyoruz.

- Ciddi bir tehlike yaşadınız mı?

Güneş: İstanbul’da yaşamadık, dağda ise hepimizin atlattığı tehlikeler oldu. Bu işin kanunları kanla yazılmış. Sürekli yeni emniyet sistemleri gelişiyor. Biz de hata oranını düşürmek için çok ciddi çalışıyoruz.

Taksim'e çıkmak daha tehlikeli

- Hiç vazgeçmeyi düşündünüz mü?

Akhan: Hayır, çünkü Taksim’e çıkmak bu işten daha tehlikeli.

- Ekibe yeni katılmak isteyenler oluyor mu?

Güneş: Bize profesyonel ve amatör pek çok kişi ulaşıyor, ama biz kurumsallaşmak istemiyoruz, seyyar ofis durumumuzdan memnunuz, masa başında oturmaktan korkuyoruz. Kaskımızda “Yüksek İşler” yazması bize yetiyor. Başvuranlardan uygun bulduklarımızı gittiğimiz işlere götürüyoruz, deniyoruz. Çekirdek ekibimiz yıllardır birlikte olduğundan dışarıdan gelenler bizi anlamakta epey zorlanıyor.

Akhan: Bu işte de rekabet artıyor, biz rekabeti toparlamaya çalışıyoruz. Yeni şirketler işin çok başında. İstanbul’da işimiz dağcılık değil, yaptığımız “iple erişim teknisyenliği”, bu çok farklı.

- Yüksekte çalışma eğitimi de veriyorsunuz. Sizce bu iş kazalarının önüne geçmek için yeterli mi?

Güneş: Bu eğitimleri bir buçuk yıldır veriyoruz, ama Türkiye’deki mantalite değişmediği sürece sonuçlar da değişmeyecek. Yani işveren eğitim parasını veriyor, sertifika alınmasını sağlıyor, sorumluluğu üstünden atıp, gerçekleşen kazalarda da işçiyi sorumlu tutuyor. Eğitim almakla bitmiyor, kullanılması gereken maliyetli malzemeler, malzemelerin kullanılıp kullanılmadığının da denetimi gerekli. İşe göre eğitim verilmesi şart. Biz de önümüzdeki yıllarda eğitim standartlarını yükseltmeyi planlıyoruz.