Su Perisi Çankaya'da - Haberler

Cumhurbaşkanımız Ahmet Necdet Sezer'in 16 Mayıs 2000'de göreve başlamasından henüz bir ay bile geçmemişti.. Sadece laik ve demokratik hukukumuz için değil; tüm uygarlık değerlerimiz için ''güvence'' olduğunu, daha ilk günlerinde ''Zeugma''ya sahip çıkmasından anlamıştık... Mimarlar Odası'ndan Çankaya'ya yaptığımız başvuru üzerine bizi önce telefonla arayarak şaşırtan Sezer, ardından Enerji Bakanlığı'nı uyararak; kültür mirasımızı suya gömecek Birecik Barajı sularının ''arkeolojik çalışmalar bitinceye kadar ertelenmesi''ni sağladı.

Bugün hem Zeugma'da hem de Gaziantep Müzesi'nde herkesi hayran bırakan antik mozaik panolar ve binyıllar öncesinin diğer uygarlık kalıtları, işte o unutulmaz ''Çankaya duyarlılığı''nın armağanıdır...

Allianoi'nin de umudu
Geçenlerde İstanbul-Ataköy'deki Yunus Emre Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen ''Su Perisi Sular Altında Kalmasın'' etkinliğinde de Sezer'in Zeugma'ya el uzatmasını anımsadım. Su perilerinin kenti Allianoi'nin baraj sularından kurtarılmasını isteyenler, Cumhurbaşkanımıza hitaben yazılan dilekçeyi ''umut''la imzalıyorlardı; ''dilek''leri ise özetle şöyleydi:

''Alüvyon dolgu nedeniyle en fazla otuz yıllık ömre sahip Yortanlı Barajı, aynı zamanda Paşaköy fay hattı üzerinde inşa edilmektedir... Şimdi yol ayrımındayız, ya kısa vadeli politik vaatlerin sonucu baraj; ya da tarihsel mirasın kültürümüze, turizme ve gelecek kuşaklara kazandırılması...''

Gerçi Sezer, 3 Ekim 2005'te Allianoi dostlarını kabul ettiğinde, kendisine sunulan 4258 imzalı dilekçe ekindeki dosyayı inceleyeceğini söyleyerek ''konuyla ilgili DSİ'den ayrıntılı bilgi alacağını'' , dileğinin ''kültür varlığının yok edilmemesi'' olduğunu belirtmişti.

Cumhurbaşkanımız eminiz ki geçen süre içinde ilgisini azaltmamış ve Yortanlı Barajı inşaatının ne denli tarih bilincinden uzak bir ''inat''la tamamlandığını da fark etmiştir. Ancak, DSİ'den kendisine verilen bilgiler arasında, aynı inatlaşmanın ''yasalar hiçe sayılarak'' ve ''kamu hukuku çiğnenerek'' sürdürüldüğüne dair belgeler, acaba var mıdır?

Şimdi yeniden kendisine sunulmak üzere hazırlanan toplu imzalı dilekçeyle, Allianoi'nin Zeugma'dan farklı olarak ''yasadışı bir baraj inşaatı''yla sulara gömüleceği de anımsatılmış oluyor...

Uygarlıkların sevdalısı
Geçen yıl Yortanlı Barajı inşaatının durdurulmasını öngören İzmir II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 13 Ekim 2005'teki kararıyla ''Dünya mirası niteliğindeki Allianoi'nin korunmasını sağlayacak proje değişikliği'' istemesine rağmen, inşaat eski ve ''onaysız'' projeyle hukuka aykırı olarak sürdürüldü...

Böylece bir yandan kültürel mirasa saygısızlık doruğa çıkarken, bir yandan da kim bilir kaç milyar YTL, yasal olarak durdurulması gereken bir inşaat için ve hukuken geçersiz projenin uygulanmasına harcandı...

Aynı sürecin ''yargı''daki son gelişmeleri ise kısaca şöyle:

DSİ tarafından İzmir II Numaralı Koruma Kurulu'nun söz konusu kararına İzmir 1. İdare Mahkemesi'nde açılan ''iptal davası'' , mahkemenin 1 Mart 2006 tarihli kararıyla reddedildi.

Bu karara yapılan itiraz da İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin 19 Nisan 2006 tarih ve 2006/352 sayılı kararıyla uygun görülmedi...

İşte Çankaya'ya ikinci toplu dilekçe, yargı sürecinin böylesi bir aşamasında bile ''Barajı tamamladık; hizmete açacağız'' sözlerinin edildiği şu ''son'' günlerde veriliyor...

Sezer, 2000 yılında Zeugma'da ''uygarlıkların sevdalısı'' olarak görevine başlamıştı.

Şimdi ise kuşaktan kuşağa hayranlıkla anılacak; Türkiye Cumhuriyeti'nin devrim tarihine onurla geçecek bir cumhurbaşkanlığının son yılındayken, aynı sevdanın efsaneleşmesini belki de bir ''su perisi'' sağlayacak...