Sertifikası Olmayana, Yaptığı Bina Yıkılana, Müteahhitlik Yok - Haberler

Erdal Eren, aynı zamanda Göçay AŞ’nin ortağı ve yöneticisi. Ama bu röportajda kendisiyle Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı sıfatıyla konuştuk. Sektörün önemli sorunları var. Bunların bir kısmı yıllardır gündemde ve hâlâ çözüm bulunmuş değil. Bazılarında biraz yol alındı. Müteahhitlik karnesi, sertifikası konusunda iyi gelişmeler var. TMB, ‘her önüne gelen’in bu işi yapmamasını istiyor. Eren’in verdiği bilgiye göre bu konuda bir yasa çalışması Bakanlar Kurulu’nun önünde. Teminat konusunda da Halk Bankası devreye girdi ama Ziraat hâlâ devrede değil. Türk şirketleri bu sorunla büyük bir maliyete katlanarak boğuşmaya devam ediyor. Türk bankalarının tenimatları neden kabul edilmiyor? Eren’in verdiği yanıta göre, bunun nedeni 2001 krizindedeki büyük banka batışlarının yol açtığı kuşkular... Ama bu krizde Türk bankaları çok iyi bir sınav verdi. Tek bir banka batışı yok. Kâr rekorları kırılıyor. Efsane bankalar sapır sapır dökülürken, Türk bankaları dimdik ayakta!.. Buna karşın neden?

Eren’le sektörü, sorunları, planlarını konuştuk:

Sizin sürekli gündeminizdedir, şu ehliyetsiz müteahhitler... Bir gelişme var mı o konuda?

Nihayet yeni, Bayındırlık Bakanlığı özel sektör müteahhitlerinin sicilinin tutulmasını, bir belge verilmesini öngören düzenleme üzerinde çalışma yaptı. Bakanlar Kurulu imzasına açıldı. Bırakınız sıfırdan başlayanı, yaptığı binası çöken bile inşaat yapmayı sürdürüyor. 200 binden fazla insan müteahhit kartviziti taşıyor.

Nasıl bir düzenleme bu?

Yasa ortaya çıkacak, alt mevzuatı oluşacak. Görüş aldılar. Kolayına kaçılmak istendi. Sadece kamu ihalelerine katılan müteahhitleri belgeye bağlamak istiyorlardı. Anlattık, kamu idareleri hiç değilse bir sicil tutabiliyorlar. Aman ne olur yap satçılara el atın dedik. Şimdi yapı müteahhitliğine girmek için bir sertifika alınacak. Kriterler getirecekler. Kişinin kendisinin teknik eğitimden geçmiş olması veya teknik kadroları sorumlu mevkilerde istihdam ediyor olması gibi. Belge kiralamaları önleyecekler. Sonra da gerek kamu gerek özel, herkesin bir sicilini tutma düşüncesi var. Yaptığı apartman yıkılmış bir müteahhidin mesleğe devam imkânı olmayacak ama oğlunun adına devam eder mi, nasıl önlenir bunları göreceğiz.

Devletin binası yıkılıyor

Kamu ihalelerinde giderek subjektif kriterlerin öne çıktığı görülüyor

Kamu yapılarında aşırı düşük teklif verme hastalığını önleyemiyoruz. Kamu İhale Yasası (KİY), AB kriterlerine göre değişti ama 15 tadilat yapıldı. Kamuda tamamlanamayan, tekrar ihale edilen veya teknik kriterlere, kaliteye uygun olmayan yapılar dolayısıyla büyük kaynak israfı oluyor. Türkiye deprem bölgesi, vatandaşın evinden çok kamu binaları yıkılıyor. Tek nedeni yeterlikli firmanın ve yeterli kalitede yapımını sağlayacak doğru fiyatın belirlenmemiş olması.

TOKİ ihalelerinde müteahhitlerin işi almak için yüksek gelir payı teklif ettikleri, bunun da konut fiyatlarını yukarı çektiği söylenir...

TOKİ’ye iş yapan müteahhitlerin en büyük cayırtısı, TOKİ’nin düşük fiyatları. Kaliteli iş yapanlar uzaklaştı. TOKİ kriz döneminde çok önemli bir işlev yaptı. Krizden yap sat sektörünün beli büküldü. TOKİ’nin devlet arazilerini kullanıp biraz daha inşaat yaptırabilme imkânı var. Ha ‘yandaşa yaptırıyor’ filan deniliyor. Ona da kulak kapatıyorum. İhalesiz iş yapmıyor. Belli dönem belli firmalar biraz daha öne çıkıyorlar. Yandaş dedikoduları çıkıyor. Ama bunu TMB olarak belgeleyebilme imkânım yok. İstanbul Belediyesi’nden şu daha çok alıyorsa o firma kayrılıyor demek kolay değil. TOKİ konutlarında herhangi bir depremde can kaybı olacağına inanıyorum. Altyapısı, projeleri kriterlere uygun. Müşavirler kontrol ediyor. TOKİ inşatı Anadolu’ya yaydı. Ankara, İstanbul’dan kaynak bularak Bitlis’i, Varto’yu yapıyor. Kapatılmasını isteyenler var. Ben bazı meslektaşlarımdan farklı düşünüyorum. Erdoğan Bayraktar, son iki iktidar döneminde göreve getirilmiş en başarılı kamu yöneticilerinden biridir.