'Kültür Başkenti'nde Yapıma Değil, Yıkıma Para Harcanıyor - Haberler

İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti unvanını almasının üzerinden yaklaşık sekiz ay geçti. Avrupa 2010 Kültür Başkenti Ajansı, 2010'u adeta restorasyon yılı ilan etti. Yazla birlikte hız kazanan kültür-sanat etkinliklerine rağmen şehir, tam bir hafriyat alanına döndü. Bugünlerde İstanbul'da çekiç sesleri, müzik notalarına karışmış durumda. Şu an özelikle Suriçi bölgesi ve tarihi yarımadaya odaklanan restorasyon çalışmaları için özellikle mimarlar oldukça tepkili. İstanbul Mimarlar Odası, Sulukule'deki yanlışlar nedeniyle UNESCO tarafından kent yöneticilerinin uyarıldığını hatırlatıyor, Süleymaniye'deki mimari dokuya aykırı yenilemeleri örnek gösteriyor.

İstanbul Mimarlar Odası Başkanı Eyüp Muhçu, "İnşaat yapım işleri, daha çok kültürel yıkım niteliğinde" diyor. Ayrıca inşaat ve yenileme faaliyetlerine ciddi paralar aktarıldığını iddia eden Muhçu, mimari projelerin belediyelere yenileme finansmanı verilmesi şeklinde işlediğini savunuyor. Öte yandan Avrupa 2010 Kültür Başkenti Ajansı Başkanı Şekip Avdagiç ise 2010 Kültür Başkenti rüzgârının İstanbul'un bütününe yayıldığını ve projeleri revize ederek yollarına devam ettiklerini söylüyor.

Kentin dokusunu bozuyorlar

Avrupa 2010 Kültür Başkenti Ajansı, 2008 yılından bu yana kabul edilerek çalışma programına alınan 614 projeye toplam olarak yaklaşık 400 milyon TL harcadı. Bu yıl ise ajans, 344 milyon liralık bütçesinin yüzde 60'ını kentsel yenileme projelerine, yüzde 40'ını ise kültür-sanata ayırdı. İşte en büyük eleştiriler de kentsel yenileme projelerine yönelik.

Mimarlar Odası Başkanı Eyüp Muhçu, "2010 ajansı ciddi bir bütçeye sahip. Bu bütçeyle inşaat, altyapı işleri finanse ediliyor. Ancak çalışmaların niteliği ve kültürle ilişkisi sorgulandığında çalışmaların kültür başkenti amaçlarına uygun olmadığı görülüyor. Kültür başkentinin amacı, kültürel etkinliklerin sayısının artırılması ve toplumla buluşması, kültürel ve sayısal anlamda kentte yeni kültür mekânları kazandırılmasıdır. Maalesef inşaat yapım işleri de daha çok kültürel yıkım niteliğinde" diyor.

Süleymaniye'de yapılan çalışmanın mimari dokuyu önemli ölçüde tahrip ettiğini belirten Muhçu, "Subjektif değerlendirmeler ile belli ideolojilere mensup çevreler tarafından gündeme gelen projelerin finansmanı sağlanmaktadır. Tarihi yarımadalardaki belediyelerin ve Beyoğlu belediyesinin kimi rutin ve altyapı işlerine kaynak aktarılmaktadır" diyor.

‘Sivil ve demokratik' çalışma anlayışı yerine ‘bürokratik ve güdük' bir anlayışın hâkim olduğunu belirten Muhçu "Danışma Kurulu'nda görev yapan kişilerin projeleri desteklendi. Arabesk bir ortamda açılış törenleri düzenlendi, havai fişekler atıldı. Bugün 2010, İstanbulluyu kucaklamaktan çok uzak."

Neler yapabileceğimizi araştırıyoruz

Avrupa 2010 Kültür Başkenti Ajansı Şekip Avdagiç ise projeleri revize ederek daha iyi noktalara taşımak için çaba sarf ettiklerini söylüyor. İçinde bulundukları yoğun çalışma sürecinde İstanbulluların ajansın etkinliklerine ilgi ve katılımlarını artırmaya çalıştıklarını anlatan Avgadiç, "Kültür-sanat faaliyetlerimizin keyfini beraberce paylaşmaya yönelik daha iyi neler yapabiliriz diyerek araştırdığımız bazı noktalar olmuştur ve olacaktır. Süreç içinde planlamalarımızı gözden geçirerek, projelerimizi revize ederek, tüm İstanbulluları kucaklamaya gayret ediyoruz. Bu süreçte sanatın evrensel diliyle, kültür-sanat projelerimizi sergilerken şehrin kültür mirası değerlerinin yenilenme sürecine de katkıda bulunmayı ve 2010 sonrası için sürdürülebilir bir zemin oluşturmayı hedefliyoruz" diyor.

Avrupa Kültür Başkenti açılış etkinliklerinin içeriğinden sorumlu iken istifa eden Serhan Ada ise geçenlerde BBC Türkçe'ye verdiği bir röportajda "Baştaki planlamayı yapanlar olarak biraz kendi başarımızın sarhoşluğuna kapıldık. Bu işi becerdik, bu unvanı aldık, bütçeyi sağladık, Ankara'yı ikna ettik ve görev bitti sandık. En büyük zorluğun bu farklı kesimlerin tartışarak kültür alanında ses çıkarması olduğunu göremedik" şeklinde konuşmuştu.