Keçiören’de Arabeskin Ortasındaki Kültür Vahaları - Haberler

Büyük kentlerimiz artık “çok merkezli”... Eğer “boş gezenin kalfası” değilsek, oturduğumuz ve işlerimizin yoğun olduğu merkezler dışındakilere pek gidemiyoruz. Örneğin, yıllardır Keçiören’e gitmediğimi fark ettim. Beni Keçiören’e çeken neden ise bir “mahçubiyet”ti. Uzunca süredir Ankara’nın kültür yaşamına olumlu ve ciddi katkılarda bulunan VEKAM’ı (Vehbi Koç ve Ankara Araştırmaları Merkezi – k.1994) ziyaret etmeyi planlıyordum ama hep “öncelikli” dediğimiz, iş, yazı, konser, gezi derken bu ziyareti bir türlü gerçekleştirememiştim. Sonunda yaz gevşekliğinden yararlanarak, Sayın Başbakan’ın da oturmak için tercih ettiği Keçiören’in yolunu tuttum. Ama âdeta gözlerime inanamadım.

Büyüme, genişleme ve “sözde” modernleşme, tamam! Ama gördüklerim karşısında Fazıl Say’ın kulaklarını çınlattım, içimden “İşte Fazıl’ın kastettiği bu” dedim. İnanılmaz kötü bir imar anlayışı, çirkin renk ve desenli bina cepheleri... İbadethane anlayışına yakışmayacak, apartmanlarla iç içe yapılmış camiler, ya da caminin dibine sokulmasına izin verilmiş apartmanlar! (Tabii, yalın, düzgün cepheli olanlar da var) Kimi kahvehanelerden (cafe) yükselen kötü müzik sesleri... Yani “arabesk” bir durum. Fazıl’ın açtığı tartışmayla, son aylarda kültür gündeminde üzerinde konuşulmaya çalışılan kavram! Balede bir pozisyonun, mimarîde ince taş işlemeciliğine verilen addı bu. Ama günümüzdeki Türkçemizde kullanılışının bunlarla ilgilisi yok. Yoz ve kitleleri karamsarlığa sürükleyen müzik için kullanıldı önceleri ama bu kavram topyekûn bir durumu tanımlıyor artık! Ben de, Keçiören’deki gözlemim ile Fazıl’ın açtığı tartışmaya insanların yaklaşımındaki farklılıkları da gördükten sonra kafamda hemen “güncel bir sözlük maddesi” çiziktiriverdim:

Arabesk (Türkçede): Estetikten yoksun, zevksiz, çirkin, yoz, düzeysiz. Kitsch (Almanca)

Bağ evleri, birer kültürel vaha

Geçtiğim yollardaki gözlemlerden sonra, VEKAM’ın kullanımındaki iki eski Ankara evi birer “kültürel vaha” gibi geldi. Koç ailesinin bir süre “kışlık” olarak da kullandığı, 1923’de Mareşal Fevzi Çakmak’tan satın alınan, restorasyonu 1993’te tamamlanan bağ evi, günümüzde VEKAM’ın yönetsel ve arşiv binası. Merkezin çalışmaları, yüksek lisans çalışmalarını “karşılaştırmalı kültür” konusunda biçimde ABD’de yapmış olan, deneyimli Zeynep Önen yönetiminde genç, hevesli ve küçük bir kadroyla sürdürülüyor. Amaçlardan birincisi vakfın kurucusu Vehbi Koç’la ilgili görsel ve yazılı belgeleri bir araya getirip sınıflandırarak araştırmacıların hizmetine sunmak. Diğeriyse Ankara ve çevresinin tarihini ve kültürünü incelemek, bu konularla ilgili çalışmalara yönelik yazılı, görsel, işitsel belgeleri toplamak, derlemek ve yayımlamak yoluyla bilimsel araştırmalara katkıda bulunmak. VEKAM, Ankara üzerine araştırma yapan herkesin dünyada ilk başvuru kaynağı olmayı hedefliyor. Yayınlar, etkinlikler, bugüne kadar yapılanlarla ilgili bilgiye bilgisunarda www.vekam.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz.